Yakın zamanda bir işten çıkarma düşünüyorsanız, önce kendinize şu soruyu sorun: 25.000 TL’lik ‘çaba‘ yatırımı yaptınız mı? Aksi takdirde çıkarma maliyetiniz 250.000 TL’ye kadar çıkabilir.
35 yıllık servis sektörü deneyimimde öğrendiğim en değerli kurallardan biri: “Çabalamadan kimseden vazgeçme, ama vazgeçtiysen de gecikme.” Bu felsefe yetkili ve özel servisler için hayati önem taşır.
Servis Sektöründe Personel Sirkülasyonu
Satış sonrası hizmetler alanında nakliye, montaj, arıza ve bakım hizmetleri veren işletmelerde personel sirkülasyonu kaçınılmaz bir gerçek. Bu sirkülasyonda iki ana profil öne çıkıyor:
- Tecrübesiz teknisyenler: Asgari ücret seviyesinde, öğrenme aşamasında
- Tecrübeli teknisyenler: Yüksek ücretli, müşteri ilişkileri güçlü
Bununla birlikte her iki profilin de işten çıkarma maliyetleri birbirinden farklıdır. Bu yazıda 13 ay kıdemli iki farklı teknisyen profilinin gerçek çıkarma maliyetlerini (yasal + görünmeyen) işletme yönetimi bakış açısı ile analiz edeceğiz.
Örnek Profil Analizleri
Profil 1: Tecrübesiz Teknisyen
- Net Ücret: 22.104 TL (2025 asgari ücret)
- Brüt Ücret: 26.005,50 TL
- Kıdem: 13 ay
- Durum: Gelişim aşamasında, temel işlemleri yapabiliyor
Profil 2: Tecrübeli Teknisyen
- Net Ücret: 35.000 TL
- Brüt Ücret: 45.500 TL (vergi dilimi hesaplı)
- Kıdem: 13 ay
- Durum: Müşteri ilişkileri güçlü, karmaşık arızaları çözebiliyor
Çaba Aşaması: 25.000 TL Yatırım
Teknisyeninizi işten çıkarmadan önce bir lider olarak yapabileceğiniz çaba yatırımları:
Motivasyon Programları (8.000 TL)
- Bireysel performans görüşmeleri
- Kariyer gelişim planı
- Ek sorumluluk alanları verme
- Süre: 1-2 ay
Eğitim Yatırımları (12.000 TL)
- Yeni ürün grubu sertifikaları
- Teknoloji güncellemeleri
- Liderlik becerileri geliştirme
- Süre: 2-3 ay
Çalışma Koşulu İyileştirmeleri (5.000 TL)
- Esnek çalışma saatleri
- Araç-gereç güncellemeleri
- Sosyal haklar iyileştirmeleri
- Süre: 1 ay
ÇABA TOPLAMI: 25.000 TL
Vazgeçme Aşaması: Gerçek Maliyet
Tecrübesiz Teknisyen (22.104 TL Net) – 13 Ay Kıdem
A. Yasal Tazminatlar: 66.920 TL
B. Görünmeyen Maliyetler: 58.200 TL
TECRÜBESİZ TEKNİSYEN İÇİN TOPLAM MALİYET: 125.120 TL
Tecrübeli Teknisyen (35.000 TL Net) – 13 Ay Kıdem
A. Yasal Tazminatlar: 117.027 TL
B. Görünmeyen Maliyetler: 133.250 TL
TECRÜBELİ TEKNİSYEN İÇİN TOPLAM MALİYET: 250.277 TL
Karşılaştırmalı İşten Çıkarma Maliyet Tablosu
Kritik Bulgular
- Tecrübesiz teknisyen işten çıkarma maliyeti: Maaşının 5.7 katı
- Tecrübeli teknisyen işten çıkarma maliyeti: Maaşının 7.2 katı
- Görünmeyen maliyetler: Yasal tazminatlardan %13-87 daha fazla
- En büyük kayıplar: Müşteri kaybı, gelir kaybı, deneyim kaybı, performans kaybı ve zaman kaybı
İş Gecikmelerinden Kaynaklanan Cezalar: +100.000 TL
“Vazgeçtiysen de gecikme” prensibinin önemi:
Gecikmenin Maliyetleri
- Motivasyon probleminin yayılması: Diğer çalışanlara sıçrama
- Müşteri memnuniyetinde sürekli düşüş: İtibar hasarının artması
- Ekip dinamiğinin bozulması: Genel performans düşüşü
- Rekabet dezavantajı: Rakiplerin avantaj elde etmesi
İşten çıkarmada gecikme süresi 6 ay olduğunda ek maliyet: 100.000+ TL olabilir
Başarı Hikayesi: Çaba Göstermeyi Seçen Servis
Beyaz eşya yetkili servisi örneği (gerçek vaka analizi):
Başlangıç Durumu
- Teknisyen: 12 yıl deneyimli, 38.000 TL net maaş
- Problem: Son 6 ayda performans %30 düşmüş
- Müşteri şikayetleri: %40 artmış
- Durum: İşten çıkarma düşünülüyordu
Uygulanan Çaba Programı (3 ay – 22.000 TL)
Sonuçlar (12 ay sonra)
ROI Hesabı
- Yatırım: 22.000 TL
- 12 aylık kazanç artışı: 92.000 TL
- ROI: %318
- Geri ödeme süresi: 2.9 ay
Karar Matrisi: Çaba mı Vazgeçme mi?
✅ ÇABA Göster (Şu durumlarda)
Pozitif Sinyaller
- Teknisyen 3+ yıl deneyimli
- Müşteri ilişkileri mevcut
- Teknik yetkinlik var
- Motivasyon sorunu geçici görünüyor
- Çalışma koşulları iyileştirilebilir
- Kişisel sorunlar çözülebilir
Çaba Stratejileri
- Bireysel gelişim planı (4-6 hafta)
- Mentörlük programı (8-12 hafta)
- Çalışma koşulu optimizasyonu (2-4 hafta)
- Kariyer yolu netleştirme (1-2 hafta)
❌ VAZGEÇ (Şu durumlarda)
Negatif Sinyaller
- Etik ihlaller var
- Müşteri güvenliği riski
- 6 aylık çaba sonuç vermedi
- Ekip dinamiğini sürekli bozuyor
- Müşteri şikayetleri artıyor
- Yasal problemler yaratıyor
Hızlı Çıkış Stratejisi
- Hukuki danışmanlık (1 hafta)
- Geçiş planı hazırlama (1 hafta)
- Ekip bilgilendirme (1 hafta)
- Müşteri yönetimi (2 hafta)
PROED Çaba Protokolü: 30 Günde Karar
Hafta 1: Durum Tespiti
- Gün 1-3: Teknisyenle birebir görüşme
- Gün 4-5: Müşteri geri bildirimi toplama
- Gün 6-7: Ekip görüşleri ve veri analizi
Hafta 2: Plan Hazırlama
- Gün 8-10: Kök neden analizi
- Gün 11-12: Bireysel gelişim planı tasarlama
- Gün 13-14: Kaynak ve bütçe belirleme
Hafta 3: Uygulama Başlangıcı
- Gün 15-17: Plan başlatma ve ilk adımlar
- Gün 18-19: İlk geri bildirimler
- Gün 20-21: Gerekli düzeltmeler
Hafta 4: Değerlendirme ve Karar
- Gün 22-24: Sonuç ölçümü
- Gün 25-26: İlerleme analizi
- Gün 27-30: Final karar ve sonraki adımlar
Başarı Kriterleri
- Müşteri memnuniyeti: Mevcut duruma göre artış
- İş hataları: Mevcut duruma göre azalış
- Ekip içi iletişim: Gözle görülür iyileşme
- Kişisel motivasyon: Pozitif yönde değişim
Sonuç: 250.000 TL’ye Karşı 25.000 TL
Ana Mesajlar
- Mali Gerçeklik
- Tecrübesiz teknisyeni işten çıkarma: 125.120 TL
- Tecrübeli teknisyeni işten çıkarma: 250.277 TL
- Çaba programı maliyeti: 25.000 TL
- Zaman Faktörü
- Çaba süreci: 1-3 ay
- Çıkarma süreci: 6-12 ay toparlanma
- Gecikmelerden kaynaklanan cezalar: Sürekli artış
- Strateji Önerisi
- “Çabalamadan kimseden vazgeçme” → 25.000 TL yatırım yap (masraf değil yatırım!)
- “Vazgeçtiysen de gecikme” → Hızlı karar al ve uygula
PROED Yaklaşımı
“İnsanı anlamadan hiçbir sistem çalışmaz” felsefesi çerçevesinde:
- İnsanı Tanı: Her teknisyen farklı motivasyon faktörlerine sahip
- Sistemi Kur: Bireysel çözümler geliştir
- Ölç ve Kontrol Et: Sürekli geri bildirim ve iyileştirme
Eylem Planınız
Hemen Yapabilecekleriniz
- Mevcut teknisyenlerinizi performans matrisinde değerlendirin
- Risk altındaki çalışanlar için çaba planı hazırlayın
- İşten çıkarmayı düşündükleriniz için maliyet hesabı yapın
- 30 günlük PROED protokolünü uygulayın
Stratejik Kararlar
- Çaba yatırımı için bütçe ayırın (teknisyen başına 20-30 bin TL)
- Hızlı karar mekanizmaları kurun
- Profesyonel danışmanlık desteği alın
Servis teknisyeni krizini detayları ile ele aldığımız 2025-2030 Stratejik Dönüşüm Rehberi‘ne buradan ulaşabilirsiniz.
Kriz ortamında işletme yönetimi için hazırladığımız 6 Adımlı Yol Haritası‘na buradan ulaşabilirsiniz.
Konuya dair pratik bilgiler içeren “Teknisyeni İşten Çıkarmanın Görünmeyen 5 Maliyeti: Özel ve Yetkili Servis İşletmeleri İçin 5 Dakikalık Maliyet Hesaplama Rehberi” e-kitabını buradan ÜCRETSİZ indirebilirsiniz.
İnsan davranışları ve kişisel gelişim konularında yayınladığımız yazılara buradan ulaşabilir ve bizi Medium’da takip edebilirsiniz.
Stratejik Danışmanlık, Uygulama Desteği ve Ücretsiz Danışmanlık Görüşmesi için bize buradan ulaşabilirsiniz.
⚠️ YASAL UYARI: Bu yazıda geçen hesaplamalar 2025 yasal mevzuatına göre hazırlanmış örnek hesaplamalardır. Gerçek tutarlar çalışan özlük hakları, kıdem süresi, bölgesel farklılıklar ve işletme büyüklüğüne göre değişebilir. Kesin hesaplama ve uygulama için uzman danışman desteği alınız.
0 yorum